Begin 2012 wordt deze website geheel vernieuwd!
Wees een van de eerste om hierover informatie te krijgen en schrijf u in voor de nieuwsbrief:
De Magie van de Eilanden

Voordracht door Ben Hoekendijk op 17 januari bij de Nautische boekhandel Datema in Amsterdam ter gelegenheid van het verschijnen van zijn nieuwe boek: De Magie van de eilanden - Fair Isle, Shetlands, Faer�er, Orkneys en Farne Islands- (Uitg. Alk en Heijnen, ISBN 90 5961 047 4).


Waarom ga je een zeiltocht maken naar de Faer�er? Vroeg Desir�e de vrouw van de havenmeester aan me. Dat is niet in een paar woorden te vatten: daar heb je een boek voor nodig. Ik heb al 20 jaar de pilots en zeekaarten van dit gebied aan boord en wil ze voor mijn 70ste verjaardag bezoeken. Dat is een soort trauma: ik wil nog even voor m�n 70ste een grote prestatie leveren. Hou me vast, anders ga ik nog met mijn Victoire 933, KAAP HOORN RONDEN!

Volgens de Royal Cruising Club:

  • regent het om de andere dag
  • komt mist regelmatig voor
  • komt de zomertemperatuur niet boven de 10 graden
  • is harde wind gewoon
  • zijn er geen bars of pubs
  • staan enorme getijstromingen dwars op de vaarrichting en proberen je tussen de eilanden door te slepen
    Maar ook:
  • de natuur, en de mens heeft nog haar ruige vorm weten te behouden
  • is het uitzicht het mooiste van Europa
  • stijgen kliffen tot 800 meter loodrecht uit zee omhoog
  • zijn er de rijkste vogelkolonies ter wereld
  • is er een interessante oud-Noorse cultuur
  • wordt een rondedans gebruikt om de oude taal in leven te houden
  • en�je kunt er papegaaiduiker (puffin) en walvis eten. Dat is aan de rand, van wat BESCHAAFD wordt geacht. (En ik vind het HEERLIJK om op die rand te balanceren!)

    Waarom?
    Maar die vraag van Desir�e raakte natuurlijk wel iets dieps. Waarom alleen de drukke Noordzee over, als je net terug bent van 13 maanden Rondje Atlantic? Het heeft te maken met vrijheidsdrang. Met dromen. Iets willen doen, dat fysiek en emotioneel zwaar is, en daarom uitdaagt. Mark Slats, die in 2005 in 196 dagen, nonstop rond de wereld zeilde, zegt: �If you keep thinking about it, stop dreaming, do it!�

    De boeken van de alleenzeilers, vormen prachtige literatuur. De archetype van de alleenzeilers, Bernard Moitessier, wilde �het leven in Europa� ontvluchten en �leven als een dier� aan boord van zijn Joshua. De foto van toen hij zijn boot afmeerde in Tahiti, toont een donkerbruin verbrande vent met een woeste kop met lang haar en een baard en slechts een kort broekje aan. Dat was een buitenlander, maar ik heb een lijst van de grote Nederlandse alleenzeilers en hun tochten in mijn boek opgenomen. Volgens mij is dit nog nooit eerder gepubliceerd. Wij kijken altijd naar de Engelse en Franse zeehelden, maar wij hebben er hier ook een paar.

    Er zit een element van escapisme in. In Nederland w�rdt je geleefd,
    ben je de gevangene van een systeem, dat je voortdurend controleert en achter je aanzit, met allerlei zinloze verordeningen en verplichtingen en wordt je bovendien platgedrukt door de reclame. Ruig, ongecompliceerd leven, kan alleen nog maar op zee.

    De eerste laag van dit boek is het reisverhaal
    De uitputting. Na 4 � dag midden in de nacht aankomen in Fair Isle,een vreemde haven met een smalle aanloop. Met slecht zicht. Ik heb bijna alle noordelijke eilanden in de mist aangelopen. De ruige overtocht naar de Faer�er Navigatieproblemen tussen de Orkneys, enz

    De tweede laag is de ontmoeting met bijzondere mensen
    Dat begon al de eerste dag in Den Oever dat een Cornish Krabber, de Riddle, langszij kwam en een joodse man vroeg waarom mijn boot Shalom heette, en we een diep gesprek hadden in de kuip over de betekenis van zijn joodse achtergrond. Op Fair Isle, had ik een gesprek met een filmer van �big cats�, leeuwen en tijgers en een Indiase apen-temster. Ergens op een heuvel in de Faer�er, ontmoette ik een Australische vrouw die alleen fietste over de eilanden, Fleur, en nodigde haar uit een borreltje aan boord te komen drinken. Sjon smsde toen: dan houd ik via de webcam die op het dak van ene hotel staat en de haven overziet, wel in de gaten, hoe lang dat gele fietsje naast de boot staat...

    De derde laag is de mystiek van de eilanden.
    Het bovennatuurlijke, niet-rationele. Op Shetland werd ik meteen ondergedompeld in een ruime voorraad, trows, njuggle, finn en brigdi-monsters, mystieke figuren, onaardse schepselen, voortkomende uit de trollen-cultuur van Noorwegen. De trow is een klein, donker wezen, somber en schuw, en als je lelijk tegen hem doet, geeft hij je een verlammende trowshot. Ze kidnappen muziekanten en nemen die mee naar hun trowie knowes om op bruiloften te spelen die jaren duren. Ze zijn vooral gek op vioolmuziek, en er is geen eiland waar zoveel wordt gefiedeld als de Shetlands. Op de Faer�er deed ik dus mee met de traditionele rondedans waarin de geschiedenis van de eilanden terug tot de Middeleeuwen wordt bezongen. Bij het 23ste couplet haakte ik af, en begaf me naar het visbuffet met ranzig smakende walvis �blubber� en gedroogd schapenvlees. Er bleken 86 coupletten te zijn en het duurt uren. Ik was de enige buitenlander. Daar heb ik ook puffin gegeten, daarna heeft mijn uitgever zijn papegaaiduiker als logo door een andere vervangen. De Orkneys hebben ook een flinke voorraad mystiek. Je hebt daar de Standing Stones van Stennes uit 2500 v. chr, het oudste neolithische monument van het Verenigd Koninkrijk. Evenals de Ring of Bodgar, met 27 stenen die samen een �cauldron� vormen, een heksenketel met de heuvels, land en water en lucht er omheen. De Farne Islands hebben een rijke historie in mystiek Dit is het gebied waar de heilige St Cuthbert woonde, de kluizenaar, maar later bisschop van Lindesfarne die het christendom bracht naar Engeland. Hij verbood vrouwen zijn kapel te betreden, en nu nemen de vrouwelijke geesten wraak. �Nog niet zolang geleden, slechts zeventig jaar, zagen opzichters van de eilanden vrouwelijke geesten op de rand van hunbed zitten.� De mannen hielden stug vol dat het geen inbeelding was, wat je bij eenzame mannen zou denken. Het is de wraak van de vrouwen die tijdens stormachtige nachten je de stuipen op het lijf jagen, in dit gebied. Cuthbert, �bouwde zijn cel met de hulp van engelen, liet als dat nodig was zoet water ontspringen en verbouwde gerst in de winter.� Hier was het ook dat ik met mijn zoon Danny zeilde toen mijn vader overleed en we een haven moesten opzoeken om een vliegtuig te nemen voor de begrafenis. Trouwens de motor begaf het ook voor goed en we zeilden zonder motor terug naar Holland.

    Dus, ik wilde het glas heffen op het nieuwe boek en
    Stuur ik het de wereld in,
    met de wens, dat veel meer zeilers,
    de roep van het noorden, zullen volgen,
    en weer behouden zullen thuiskomen.