Los eindje: na een lezing hoorden we van een dame van 85 was uit haar vrijwilligerswerk gezet, wat ze niet begreep en haar veel verdriet gaf.

Wij hebben er op aangedrongen dat dat zou worden uitgezocht. Het verhaal blijkt als volgt te zijn: mevrouw werkte in het winkeltje en in de bibliotheek. Ze had telkens flauwtes, wat mensen in het winkeltje aan het schrikken maakte. De bibliotheek kon ze blijven doen. Maar zo had ze het niet begrepen! Leerpunt: Bespreek toch openlijk wat er aan de hand is! Als vrijwilligers om wat voor reden ook moeten ophouden, laat ze niet in het onzekere waarom dat is! Neem de tijd voor een gesprek, nadruk op wat wel kan, wat iemand goed doet. Er is op je 85ste al zo weinig meer over!

8 Februari Lemelerveld.
Er was 10 cm sneeuw. ‘Weeralarm, niet de weg op!’ Lemelerveld belde af, want de mensen zouden met dat alarm wel niet komen. Jammer, Lemelerveld klaagde dat nu uitgerekend als zij een lezing hadden georganiseerd er een weeralarm moest komen.

15 Februari Smallingerland (dat is Drachten, Fr.)
Lezing uitgesteld, men wil er meer organisaties in betrekken.

21 februari bibliotheek Dordrecht
In het mooie historische centrum: de bibliotheek, de oudste van Nederland. Trapgeveltje, maar daarachter een grote bibliotheekruimte. Gezellige groep. Een deelneemster waarmee ik toen ik 17 was nog op de opleiding voor fysiotherapie heb gezeten. Enig.
Men vond wat ik vertelde heel herkenbaar. Iemand had net aan tafel met partner zitten praten over dat negatieve gezeur over ouderen, en hoe onterecht dat is. Iemand anders deed vrijwilligerswerk in een verpleeghuis. Ze waren een intern eetclubje begonnen met mensen die niet aten. Gezellig dekken, eten kwam op schalen, en iedereen at z’n bord leeg! Wat een prima idee, want ondervoeding is een van de grote risicos in verpleeghuizen. Er waren nog meer voorbeelden van vrijwilligerswerk, zoals een 60+ voorleesproject van de bibliotheek (net als in Bussum, waar Joos aan deelneemt. Joos leest peutertjes van 2 a 3 jaar voor als ‘Opa Joos’). Hier werd gelezen met allochtone peuters, ook op school. Bijzonder nuttig want zo help je de taalachterstand weg te werken, anders blijven ze achterlopen in het onderwijs. We spraken over armoede bij ouderen. Gemeenten willen wel wat doen tegen sociaal isolement: Vraag daarom lidmatschapsgeld aan als je lid van een club wilt worden! Of ik er over heb geschreven. Ja, in hoofdstuk 3.
Het was enkele aanwezigen opgevallen dat soms oudere mannen zo agressief konden doen in het sociale verkeer. Een kar bij de supermarkt wegduwen, dat soort dingen. Hoe zou dat komen? Geen correctie meer, die er vroeger wel was? want je moet je in je werksituatie wel aanpassen. Ze merkten op dat mensen redelijk soepel met zo’n situatie omgingen. ‘Laat hem maar’.
Een vraag: hoeveel mensen komen er naar de lezingen? Antwoord: Tussen de 4 en 200.
Foto’s van deze bijeenkomst op www. bibliotheekdordrecht.nl/lezingen/21 februari. (Dat had de bibliotheek in Heerenveen ook gedaan, was ik vergeten te vermelden).

27 februari, Borne en Oldenzaal, twee op een dag. Vroeg weg, want Borne ligt tegen de Duitse grens aan. Het programma in beide gemeenten is uitgebreid, De GGZ en de SWOs presenteren hun werk ook. Heel goede opkomst in het Kulturhus in Borne. Enkele punten uit het nagesprek: Men vond mijn inleiding heel herkenbaar, zo is het leven. Het is voor huisvrouwen anders dan voor gepensioneerden, want huisvrouwen gaan altijd maar door. Als zij een andere draai aan hun leven willen geven moeten ze het initiatief helemaal zelf nemen. Ook mensen met een eigen bedrijf gaan niet met pensioen, tenzij zij dat zelf beslissen. Het missen van je man/vrouw, je maatje. Ook als je actief blijft, je moet alleen eten. Er zijn daarom speciale eetclubs, om de beurt koken. Waarom komen sommige eenzame vrouwen niet op onze zondagmiddagbijeenkomsten die juist speciaal voor hen worden georganiseerd? Antw.: Als mensen beneden een bepaald energie-niveau zijn gezakt, komen ze nergens meer toe. Je zult ze persoonlijk een voor een moeten benaderen, uitnodigen en op moeten halen. Dat is wel erg belangrijk, want soms zakken mensen in apathie, wat weer lijdt tot depressie, wat een ernstig lijden betekent. Er werden veel voorbeelden van initiatieven genoemd: met drie mensen in de straat iedere zondagmorgen vroeg wandelen, om er een te noemen.

De mooie film ‘Vader is zo stil de laatste tijd’ van Kees Brusse werd niet getoond, te lang. Ik hoop dat het nog een keer apart wordt gedaan. Deze film eindigt met dansen en is al aanleiding geweest tot het oprichten van dansmiddagen in verzorgingshuizen.

Tweede onderdeel van de bijeenkomst: samen bewegen. Goed idee!

27 februari, smiddags. SWO Oldenzaal. Nog grotere opkomst.
Na de lezing, tijdens de pauze kwamen enkele mensen bij mij langs met hun verhalen. Een vraag herhaald voor de zaal: Hoe kom je aan een positieve levenshouding, als je zo niet bent opgevoed? Opvoeding is in dit geval heel beslissend: leren dat tegenslagen geen rampen zijn, maar uitdagingen. Niet te slap, te makkelijk opvoeden. Het gaat hier niet om discipline, maar om echt stimuleren dingen zelf te doen. Dan wordt het ‘zelf-oplossen’ een gewoonte en zak je niet in de put bij de minste geringste tegenslag. Maar opgevoed zijn we al. Onze kleinkinderen gaan opvoeden moet ik afraden.
Wat kun je nog zelf? Iedereen heeft nog ruimte om te kiezen, soms veel, of zelfs heel weinig ruimte; er valt nog altijd te kiezen of je je positief opstelt bij tegenslag of dat je je uit het veld laat slaan. Je hebt aan de ene kant azijnpissers die altijd mopperen, niks meer aan te doen. Je hebt aan de andere kant onverwoestbare optimisten, prachtig. Maar de meesten van ons zitten er tussenin en moeten onze eigen balans veroveren. Ook weer samen bewegen.

8 maart: twee lezingen.
De eerste: Appelscha Friesland, georganiseerd door de SWO’s uit de buurt en de bibliotheek

Goed opkomst. Iemand zei gestuurd te zijn door een vriendin die bij de lezing in Laren was geweest. Veel respons van herkenning. Iemand reageerde op mijn verhaal dat de mopperaar nog niet het slechtste af is. Deze heeft nog verzet, nog energie. De apathie, waar al eerder sprake van was, is een groter gevaar. We moeten een beetje op elkaar letten.
Een voorbeeld van vrijwilligerswerk sprak me erg aan. Een dame, zelf al met kleinkinderen, hulp bij het project ‘Steun aan ouders’ van Humanitas (voorheen Home Start). Het consultatiebureau signaleert soms dat ouders, meestal de moeder, een overspannen indruk maakt. De vrijwilligster wordt dan een soort vriendin van het gezin. Men kan tegen haar alle zorgen en verhalen kwijt, ze heeft tijd om te luisteren en kan adviseren vanuit haar ervaring. ‘Het is zo heerlijk om te doen, je merkt hoe mensen opknappen doordat ze het gevoel hebben dat er steun en aandacht voor ze is. En ik kan weer eens een baby van 5 weken in de armen houden’. Ik bepleit al jaren dat bij de meldpunten kindermishandeling dergelijke steun-vrienden ingeschakeld worden, want kinderen lopen juist risico als ouders het niet meer aan kunnen. Het grote voordeel van vrijwilligers boven professionals is in deze gevallen dat vrijwilligers werkelijk tijd hebben en ook nemen, ook voor triviale problemen die juist zo zwaar kunnen drukken. Dus niet in plaats van -, maar aanvullend. En voor vrijwilligers zijn er geen wachtlijsten! Er is verder een interview op de regionale radio.

Ook 8 maart, ‘s avonds, Bennekom, bij de Nederlandse ProtestantenBond, een kerk. Dat is al mijn derde actie in Bennekom: 2005 schilderijententoonstelling, 2006 lezing Rotary en nu de PKN.
Ik ga maar niet op de preekstoel staan, ik ben geen prediker (hoewel, op het randje).
Grote kerkzaal, goed gevuld.
Na de lezing vragen over:
Huisdieren. In een seniorenflat werd de kat geweigerd. Dan kwam mevrouw ook niet. Toen werd het toch maar toegestaan, maar als deze doorging, geen nieuwe. Huisdieren betekenen werkelijk zo heel veel voor afhankelijke ouderen, zeker als ze hun partner hebben verloren. Ik vertel over de diverse projecten die verzorging opvangen als men het zelf niet meer kan, maar het weigeren van huisdieren in tehuizen moet verboden worden!
Euthanasie. Een heel principiële en persoonlijke vraag die ieder zelf moet beantwoorden naar eigen geweten. Ik kan alleen zeggen dat voor mij de kwaliteit van leven zwaarder weegt dan het biologische leven op zich. Het recht op leven houdt niet in dat er meteen ook een plicht tot leven is.
Hoe krijg je iemand uit een groot huis naar een klein huis (mijn reactie: waarom?)
Hoe werf je vrijwilligers voor het werk van de NPB. Ik had het programmaboekje gezien en was diep onder de indruk van het cultureel en spiritueel programma dat deze vrijwilligers neerzetten! Er werd dus een advieskwartiertje over vrijwilligerswerving aan vastgeknoopt.
Men vindt algemeen de ‘Boeddhistische dankbaarheidsketting’ van mijn dochter, heel mooi en inspirerend.

Kijk begin april uit naar het blad Camé (oplage 200 000), dat gratis klaarligt in bibliotheken, in zorginstellingen en bij de Apotheek.

Liebje Hoekendijk 9-3-2007